Vanaf 1830 kreeg de textielproductie een enorme impuls. Tot dan werd nog
veel katoen in Vlaanderen gemaakt. Na de afscheiding van België viel daar
de productie weg en werd de katoennijverheid in Twente geïntroduceerd. Rond
1850 kwam de industrialisatie pas goed op gang. In enkele decennia maakte de handmatige
productie plaats voor het spinnen, spoelen en weven met behulp van stoom-machines
in de fabriek. Enschede werd al snel ingesloten door enorme fabrieks-complexen.
De eerste generatie textielarbeiders kwamen allemaal van het platteland: uit Twente,
maar ook van daarbuiten, uit Drenthe en Friesland. De fabriqueurs werden fabrikanten.
Vanaf die tijd zijn de bedrijven steeds overgegaan van vader op zoon. Bijna iedere
familie had zijn eigen complete fabriek met spinnerij, weverij en nabehandeling.
ENSCHEDE
Janninkscomplex
De in 1900 in Lancashire stijl gebouwde spinnerij van Gerh. Jannink & Zn.
kreeg in 1911-1912 een tweede verdieping. De grote torens en enorme fabriekspijpen
waren kenmerkend voor de textiel-fabrieken uit die dagen. lees meer
>>
Rozendaal
De voormalige textielfabriek van Rozendaal wordt deels gerenoveerd en voor een
groot deel geheel nieuw opgebouwd. Dit nieuwe complex wordt bestemd voor het Cultuurcluster,
waarin ateliers, het Centrum voor Beeldende Kunst en een nieuw museum gehuisvest
worden. lees
meer >>
Texoprint
Het Texoprintgebouw ligt in Boekelo naast het station van de MBS. Het is een van
de weinige oorspronkelijke gebouwen op het fabrieksterrein dat nog in redelijk
originele staat verkeert. Oorspronkelijk vormde het een onderdeel van stoomblekerij
Van Heek & Co. Architect G. Beltman tekende in 1888 de plattegrond. lees
meer >>
Ter
Kuile A.C. ter Kuile is opgericht in 1923.
Het bedrijf begon met de productie van haardoek, paarden-haar en dassenvoeringen
met wol, katoen, polyester en viscose. A.C. ter Kuile is de laatste werkzame weverij
in Enschede. lees
meer >>
HENGELO
AKZO
Nobel In 1918 begon de Koninklijke Nederlandse
Zoutindustrie (KNZ) in Boekelo met het winnen van zout. Na de aanleg van het Twentekanaal
vestigde het bedrijf zich in 1935 in Hengelo. lees
meer>>
Dikkerscomplex
Een schoonzoon van C.T. Stork richtte in 1879 de fabriek G. Dikkers & Co.
op. Dit bedrijf produceerde onderdelen voor stoomketels, in het bijzonder gegoten
koperen afsluiters. Voornaamste afnemer was Stork, dat de afsluiters verwerkte
in stoommachines en later in dieselmotoren, turbines, pompen en ventilatoren. lees
meer >>
Storkcomplex
Het succes van Hengelo is voor een groot deel te danken aan de machinefabrieken
van de gebroeders Charles Theodoor en Jurriaan Engelbert Stork. Zij richtten in
1854 de latere Koninklijke Weefgoederen Fabriek op, een stoomweverij met ruim
400 weefgetouwen. Het machinepark kwam uit Engeland. lees
meer
>>
TCS/Heemaf
Naast de toegangspoort tot het oude kerkhof staat het gebouw van het voormalige
Twents Centraal Station (TCS) voor elektriciteitslevering. De ingenieurs Hofstede-Crull
en Willink pionierden hier rond 1900 met de ontwikkeling van de eerste lokale
elektriciteitsnetwerken in Nederland. lees
meer >>